Προσωρινή κράτηση

Οι έλληνες δικαστές (ανακριτές και εισαγγελείς) παρά τις ρητές και σαφείς νομοθετικές διατάξεις διατάσσουν κάθε λίγο το έκτακτο μέτρο της προσωρινής κράτησης παραβιάζοντας τον θεμελιώδη κανόνα που ορίζει ότι ουδείς αποστερείται της ελευθερίας του παρά μόνο μετά από απόφαση νόμιμα συγκροτημένου δικαστηρίου. Το κάνουν είτε διότι αρέσκονται να υποκαθιστούν τη δικαιοσύνη είτε διότι εξυπηρετούν σκοπιμότητες είτε διότι υποκύπτουν στη πίεση της κοινής γνώμης. Όπως και να έχει το πράγμα παραβιάζουν συστηματικά τα δικαιώματα του ανθρώπου και ασκούν αυθαίρετη εξουσία. Η παράνομη αυτή πρακτική πρέπει να σταματήσει και δεν υπάρχει άλλος τρόπος από την άσκηση κριτικής κάθε φορά που κάποιος πολίτης χάνει την ελευθερία του χωρίς να πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου.

Αναδημοσιεύω κάποιες παλιές δημόσιες παρεμβάσεις μου πάνω στο θέμα ελπίζοντας ότι όλο και περισσότεροι θα πεισθούν για τη σημασία που έχει για ένα κράτος δικαίου.

Δικαστικές αγριότητες

Ο ανακριτής Ν. Ζαγοριανός, ύστερα από σύμφωνη γνώμη του εισαγγελέα Λ. Νικολόπουλου, διέταξε την προσωρινή κράτηση της συζύγου του Χρήστου Καραβέλα και της μεγαλύτερης κόρης του, οι οποίες κατηγορούνται για το κακούργημα της άμεσης συνέργειας σε νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.

Η προσωρινή κράτηση είναι ένα έκτακτο μέτρο που έρχεται σε αντίθεση με τη θεμελιώδη αρχή της έννομης τάξης, ότι κανείς δεν μπορεί να στερηθεί της ελευθερίας του παρά μόνο μετά από ποινή που του έχει επιβληθεί από αρμόδιο δικαστήριο. Η νομοθεσία μας προβλέπει παρέκκλιση από αυτή τη θεμελιώδη αρχή αν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ενοχής του κατηγορουμένου και αν αυτός έχει κάνει προπαρασκευαστικές ενέργειες για να διευκολύνει τη φυγή του ή κρίνεται αιτιολογημένα ότι αν αφεθεί ελεύθερος είναι πολύ πιθανό να διαπράξει και άλλα εγκλήματα. Επιπλέον ο νόμος διευκρινίζει ότι μόνο η βαρύτητα της πράξης δεν αρκεί για την επιβολή προσωρινής κράτησης.

Το αν υπάρχουν ή όχι σοβαρές ενδείξεις ενοχής της 22χρονης κόρης του Χ. Καραβέλα για το κακούργημα για το οποίο κατηγορείται δεν μπορούμε να το γνωρίζουμε, αφού δεν ξέρουμε τον φάκελο της δικογραφίας. Καμιά, όμως, σημασία δεν έχει για να κρίνουμε τη νομιμότητα της προσωρινής κράτησης. Ακόμη κι αν η ίδια είχε ομολογήσει τα κακουργήματα που της προσάπτονται, η κράτησή της δεν θα ήταν νόμιμη παρά μόνον αν επιβαλλόταν επειδή αυτή ήταν ύποπτη φυγής ή διάπραξης άλλων εγκλημάτων. Με δεδομένο ότι επέστρεψε από το Παρίσι οικειοθελώς και απολογήθηκε στον ανακριτή, ύποπτη φυγής δεν μπορεί να θεωρηθεί. Μήπως είναι, όμως, όπως απαιτεί ο νόμος, πολύ (όχι απλώς) πιθανόν να προβεί στη διάπραξη άλλων εγκλημάτων; Με δεδομένο ότι κατηγορείται για συνέργεια, με όλους τους λογαριασμούς της οικογένειας «παγωμένους» και τις ανακριτικές αρχές να ερευνούν τα πάντα που αφορούν τις οικονομικές της δοσοληψίες, υπάρχει κανένας άνθρωπος που μπορεί να πιστέψει ότι είναι πολύ πιθανή η διάπραξη άλλων εγκλημάτων;

Ξέρω ότι ο αναγνώστης θα πει ότι σε μεγάλο κόπο μπαίνω για να υποστηρίξω το ολοφάνερο. Φως φανάρι, λένε πολλοί, ότι το έκαναν για να εκβιάσουν τον Χ. Καραβέλα, ότι προσπαθούν να εντυπωσιάσουν δείχνοντας ότι είναι αυστηροί, ότι παίζουν επικοινωνιακά ή πολιτικά παιχνίδια. Δεν με ενδιαφέρουν τα κίνητρα (ή οι εικασίες περί αυτών) της απόφασης των δύο δικαστικών λειτουργών να φυλακίσουν έναν άνθρωπο. Με ενδιαφέρει να στοιχειοθετήσω ότι πρόκειται για μια αυθαίρετη και παράνομη πράξη που πλήττει καίρια τη δημοκρατική έννομη τάξη. Μόνο σε ολοκληρωτικά και δικτατορικά καθεστώτα μπορεί κάποιος κρατικός αξιωματούχος να χώνει αυθαίρετα στη φυλακή έναν πολίτη. Αν, λοιπόν, συμφωνούμε ότι η απόφαση των Ν. Ζαγοριανού και Λ. Νικολόπουλου είναι αυθαίρετη και παράνομη, τότε πρέπει να αντιληφθούμε ότι έχουμε ένα γενικότερο, σοβαρό πρόβλημα.

Κι αν η όλη υπόθεση αφορούσε μια μεμονωμένη περίπτωση, αν μπορούσαμε να την αποδώσουμε μόνο στην τραγική ανεπάρκεια (για να το θέσω κομψά) των δύο συγκεκριμένων δικαστικών λειτουργών, θα αγανακτούσαμε μόνο για το συγκεκριμένο θύμα. Δυστυχώς, όμως, η προσωρινή κράτηση αντί για έκτακτο μέτρο, που πρέπει να επιβάλλεται αποκλειστικά στις περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος, έχει καταντήσει σύνηθες όπλο στα χέρια των ανακριτών που δεν διστάζουν να το χρησιμοποιήσουν επί δικαίους και αδίκους. Στο μυαλό ορισμένων αποτελεί κάποιου είδους ποινή που υποκαθιστά τη Δικαιοσύνη. Ετσι, όμως, καταλήγει να αποτελεί μέσο άσκησης παράνομης εξουσίας και σαν τέτοια απαιτεί από όλους μας αγώνα ώστε να τερματιστεί.

                                                              Ελευθεροτυπία , 4 Ιουνίου 2009

Ατόπημα η προφυλάκιση Εφραίμ

Η προφυλάκιση του κ. Εφραίμ αποτελεί άλλο ένα ατόπημα της ελληνικής δικαιοσύνης. Παραβιάζει τη θεμελιώδη αρχή του κράτους δικαίου που υπαγορεύει ότι κανείς δεν στερείται της ελευθερίας του παρά μόνο μετά από απόφαση νόμιμα συνιστάμενου δικαστηρίου. Η προσωρινή κράτηση αποτελεί παρέκκλιση από αυτή την βασική αρχή γιατί διατάσσεται χωρίς κάποιο δικαστήριο να έχει αποφανθεί για την ενοχή κάποιου προσώπου και γι’ αυτό δικαιολογείται μόνον σε ακραίες περιπτώσεις, όταν ο κατηγορούμενος είναι ύποπτος φυγής ή είναι πολύ πιθανόν να διαπράξει νέα αδικήματα.

Ο νόμος που ρυθμίζει την προσωρινή κράτηση (άρθρο 282 ΚΠΔ) είναι λεπτομερής και απολύτως σύμφωνος με τον έκτακτο χαρακτήρα που έχει το μέτρο. Απαιτεί όχι απλώς ο κατηγορούμενος να είναι ύποπτος διαφυγής αλλά να έχει προχωρήσει και σε προπαρασκευαστικές ενέργειες φυγής. Όχι να είναι απλώς πιθανόν να διαπράξει νέα αδικήματα αλλά πολύ πιθανόν ότι θα τα διαπράξει. Ο κ. Εφραίμ ύποπτος διαφυγής δεν είναι, τα δε αδικήματα για τα οποία κατηγορείται προϋποθέτουν τη σύμπραξη κάποιων κρατικών οργάνων ή λειτουργών. Δεν είναι επομένως πολύ πιθανόν μετά από όλο τον σάλο που δημιουργήθηκε η διάπραξη νέων αδικημάτων. Με αυτά τα δεδομένα η προφυλάκισή του είναι τελείως αυθαίρετη και δεν έχει κανένα έρεισμα στο νόμο.

Δεν είναι ο κ. Εφραίμ το μόνο θύμα της δικαστικής αυθαιρεσίας που στέλνει ανθρώπους στη φυλακή χωρίς δικαστική απόφανση περί της ενοχής τους, μόνο επειδή ο ανακριτής και ο εισαγγελέας τους θεωρούν ενόχους. Για δύο από αυτούς, για την κ. Α. Σωτηροπούλου και την κόρη κατηγορούμενου για το σκάνδαλο της Ζιμενς έχω δημόσια διαμαρτυρηθεί στο παρελθόν. Οι δικαστές μας, όμως, δεν φαίνεται να δίνουν σημασία. Εξακολουθούν να θεωρούν την προφυλάκιση ως μέσο εξουσίας που τους επιτρέπει να φυλακίζουν κάποιον κατηγορούμενο κατά το δοκούν και όχι κατά το νόμο. Η αγωνία των περισσότερων κατηγορουμένων στην Ελλάδα δεν είναι η δίκη (που κανείς δεν ξέρει πότε θα διεξαχθεί) αλλά η αποφυγή της προφυλάκισης. Σε αυτό το στάδιο παίζονται όλα τα παιχνίδια μεταξύ δικηγόρων, δικαστών και κατηγορουμένων ενώ κανονικά δεν υπάρχουν από το νόμο περιθώρια για συναλλαγές.

Κι όταν μιλώ για συναλλαγές εννοώ και τις διάφορες πιέσεις που ασκούνται από τη κοινή γνώμη. «Δεν θα πάει κανένας φυλακή για τα σκάνδαλα» φωνάζει ο κόσμος. Φυσικά και πρέπει να πάει αλλά αφού πρώτα διαπιστώσει την ενοχή του κάποιο δικαστήριο κι όχι επειδή το επιθυμεί κάθε δημόσιος κήνσορας τύπου Λαζόπουλου. Στις μέρες μας που η αγανάκτηση για την ατιμωρησία των επιφανών είναι δικαιολογημένη είναι κρίσιμο να καταλάβουμε ότι η απόδοση ευθυνών μόνο με διαδικασίες δικαιοσύνης αξίζει. Όλα τα άλλα προσβάλλουν το κράτος δικαίου και συμβάλλουν στη υποβάθμιση του πολιτισμού μας.

                                                                  Protagon, 26 Δεκεμβρίου 2011

Παρέμβαση για την προσωρινή κράτηση της Αρετής Τσοχατζοπούλου

Αγαπητή Παραπολιτική,

Έχω πολλές φορές δηλώσει ότι οι δικαστές παρανομούν όταν διατάσσουν την προσωρινή κράτηση κάποιου εφόσον δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος, δηλαδή εφόσον ο κατηγορούμενος δεν έχει προβεί σε προπαρασκευαστικές ενέργειες για να αποφύγει τη Δικαιοσύνη και δεν είναι πολύ πιθανόν να διαπράξει νέα αδικήματα. Έχω διαμαρτυρηθεί στο παρελθόν για την άδικη προσωρινή κράτηση της κ. Σωτηροπούλου και της κόρης κατηγορούμενου για την υπόθεση Siemens και πιο πρόσφατα για την προσωρινή κράτηση του κ. Εφραίμ και του κ. Τσοχατζόπουλου. Υπήρξαν φίλοι που μου είπαν, «καλά μωρέ τον Εφραίμ και τον Τσοχατζόπουλο βρήκες να υποστηρίξεις. Δεν πρέπει να πάει και κανένας φυλακή;» Η απάντησή μου είναι σταθερή: «δεν υποστηρίζω πρόσωπα αλλά την θεμελιώδη αρχή που επιτάσσει να μην στερείται κανένας της ελευθερίας του αν δεν αποφαίνεται για την ενοχή του νόμιμα συνεστημένο δικαστήριο».

Υπάρχουν δικαστές και εισαγγελείς που συστηματικά παραβιάζουν την παραπάνω θεμελιώδη αρχή και νομίζουν ότι έχουν την εξουσία να στέλνουν ανθρώπους στη φυλακή χωρίς δίκη. Τέτοιοι είναι ο δικαστής (κ. Γαβριήλ Μαλλής) και ο εισαγγελέας (δεν βρήκα το όνομά του) που διέταξαν την προσωρινή κράτηση της κόρης του κ. Τσοχατζόπουλου, η οποία ασφαλώς ούτε προπαρασκευαστικές ενέργειες είχε κάνει για να το σκάσει ούτε είναι πολύ πιθανόν ότι μπορούσε να διαπράξει νέα αδικήματα. Εκφράζω την αγανάκτησή μου για την απόφασή τους που είναι προδήλως αντίθετη με το νόμο και παραβιάζει κατάφωρα τα δικαιώματα του ανθρώπου

*“Προφυλακίστηκε η Αρετή Τσοχατζοπούλου”*

                                                    Παραπολιτική  27 Απριλίου 2012

This entry was posted in Αρθρογραφία στον Τύπο. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s