Ronald Dworkin (1931-2013): A wonderful mind

5_Dworkin

Ronald Dworkin was a great legal and political philosopher and a powerful public intellectual. His original work transformed the way we think about law, morality, human rights and liberalism. He certainly was one of these wonderful minds that contribute to the advance of human thought.

Cass Sunstein: “But I learned, as did everyone who encountered him, that he had one of the finest and most probing minds on the planet, and that if you were lucky enough to lose an argument to him (winning was out of the question), your own understanding would be immeasurably improved. He was not only a giant but also a good and gracious man.”

Ronald Dworkin, Scholar of the Law, Is Dead at 81 (NYT Obituary)

Ronald Dworkin (1931–2013) (The New York Review of Books Obituary)

Ronald Dworkin obituary (The Guardian)

Dworkin’s Death Deprives Scalia of His Moral Foil (Bloomberg)

Books by Ronald Dworkin

1. TAKING RIGHTS SERIOUSLY. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1977
2. A MATTER OF PRINCIPLE. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1985.
3. LAW’S EMPIRE. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1986
4. A BILL OF RIGHTS FOR BRITAIN. Ann Arbor, MI: University of Michigan Press, 1990.
5. LIFE’S DOMINION: AN ARGUMENT ABOUT ABORTION, EUTHANASIA, AND INDIVIDUAL FREEDOM. New York: Alfred A. Knopf, 1993.
6. FREEDOM’S LAW: THE MORAL READING OF THE AMERICAN CONSTITUTION. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1996.
7. SOVEREIGN VIRTUE: THE THEORY AND PRACTICE OF EQUALITY. Cambridge, MA: Harvard University Press, 2000.
8. JUSTICE IN ROBES. Cambridge, MA: Harvard University Press, 2006.
9. IS DEMOCRACY POSSIBLE HERE? PRINCIPLES FOR A NEW POLITICAL DEBATE. Princeton, NJ: Princeton University Press, 2006.
10. JUSTICE FOR HEDGEHOGS. Cambridge, MA: Harvard University Press, 2011

This entry was posted in Uncategorized and tagged . Bookmark the permalink.

2 Responses to Ronald Dworkin (1931-2013): A wonderful mind

  1. 14.2.2012: Πέθανε ο Ronald Dworkin: http://www.nytimes.com/2013/02/15/us/ronald-dworkin-legal-philosopher-dies-at-81.html?pagewanted=all&_r=2&. Η πιο λυπητερή είδηση της εβδομάδας.
    Δημοσιέυω το εξής σχόλιο που έγινε για τον θάνατο του Dowrkin:

    “Στον καιρό μου (79-83) παίρναμε στην Νομική μια πολύ μικρή γεύση μόνον από τα πολιτικά, ηθικά και φιλοσοφικά ζητήματα που βρίσκονται στην καρδιά της έννοιας του κράτους και του νόμου. Συγκράτησα ότι δίκαιο και ηθική δεν ταυτίζονται: νομικός θετικισμός (κάτι είναι κι αυτό, εδώ πρόσφατα πολιτικός ισχυρίστηκε ότι ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό). ‘Εμαθα και ότι ο νομικός συλλογισμός έχει κανόνες: (α) αυτούς της τυπικής λογικής, και (β) τους κανόνες που απορρέουν από την έννοια του δικαίου ως κλειστού συστήματος ιεράρχησης κανόνων.

    Η εξοικείωση με το (α) ήταν καθαρό κέρδος, μέσα κι έξω από τα νομικά. Το (β), όμως, είχε μια ιδιαιτερότητα: Ήταν (και είναι) επαρκέστατο για την δική μου νομική δουλειά – όταν όμως κοιτούσα πιο πέρα από το δικό μου στενό νομικό αντικείμενο, είχα από την μια το νομικό σύστημα που κατανοούσα αρκετά καλά (με την νομιζόμενη αυτάρκεια του “επειδή σαφώς προκύπτει” ως κλασική επωδό των δικαστικών μας αποφάσεων), κι από την άλλη έναν ποταμό αοριστολογίας και ανεπεξέργαστων κι ελαστικών εννοιών (που κυριαρχούσαν και κυριαρχούν στον δημόσιο λόγο). Υπήρχε κι ένα (γ) που δεν το έμαθα, και το οποίο θα μπορούσε να είναι ένα εργαλείο για να μην χάνομαι σ’ αυτό τον δυισμό τυπικής σαφήνειας (από την μια) και αερολογίας/υποκειμενισμού/ προσωπικών ή ταξικών συμφερόντων (από την άλλη): ποια, επιτέλους, θέση είναι πιο σωστή από μια άλλη? – και με ποιον τρόπο και για ποιόν λόγο την κρίνουμε πιο σωστή?

    Το 1995, δικηγόρος πια, ως εξωτερική φοιτήτρια στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, από τα τέσσερα μαθήματα που όφειλα να επιλέξω, τα τρία ήταν χρήσιμα κι ενδιαφέροντα και το τέταρτο ήταν Jurisprudence and Legal Theory (για να με μορφώσω). Γι’ αυτό το τελευταίο, μας είχαν δώσει κι ένα βιβλιαράκι, ως πλοηγό στα ζητήματα και την βιβλιογραφία. Το βιβλιαράκι, μεταξύ άλλων, αποσκοπούσε στο να ξεφοβηθεί ο φοιτητής στριφνά κείμενα, ιδίως γερμανικού ύφους (όπως του Hans Kelsen). Δεν δυσκολευόμουν σ’ αυτά, όμως – ήμουν εμβολιασμένη από την Νομική.

    Δυσκολευόμουν σ’ εκείνα που έθεταν σε αμφιβολία το στοιχείο (β) που είπα πιο πάνω, ξανασυνδέοντας το κράτος και τον νόμο με τις αρχές του πολιτεύματος και με τις βασικές έννοιες της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ισότητας. Δυσκολευόμουν και σ’ αυτά που καταπιάνονταν με το (γ) (πιο πάνω) για να δώσουν περιεχόμενο στις έννοιες της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ισότητας. Δυσκολευόμουν, επομένως, με τα ζητήματα που αφήνει απ’ έξω ο νομικός θετικισμός και που, σήμερα εδώ σ’ εμάς, βρίσκονται στο κέντρο των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε αλλά όχι και στο κέντρο της πολιτικής συζήτησης, διότι ακόμη υπεκφεύγουμε με συνταγές πάταξης ή ανατροπής, με παράπονα ή επαίνους για την ανομία ή με τεχνικές pass the blame (διαλέγουμε και παίρνουμε κατά περίπτωση).

    Αυτοί, λοιπόν, που με δυσκόλεψαν περισσότερο, ήταν δυο: (α) ο John Rawls (ο σεμνός τίτλος “Α Τheory of Justice” αντιστοιχεί σ’ ένα μάλλον μικρό βιβλίο, που δεν είναι τυχαίο ότι θεωρείται μνημειώδες), και (β) ο Ronald Dworkin. Τους αγάπησα και περισσότερο. Δεν αποστηθίζονται, δεν προσφέρονται για τσιτάρισμα (προς εντυπωσιασμό ή καθοδήγηση φίλων ή προς κατατρόπωση αντιπάλων) και δεν διαθέτουν συνταγές για κάθε δυνητικό ζήτημα. Είναι, με μια έννοια, περιπετειώδεις: λένε το δικό τους για να σκεφτείς εσύ – και λένε έτσι το δικό τους ώστε, αν διαφωνείς μαζί τους ή αν σε προβληματίζει συναφές αλλά όχι ίδιο ζήτημα, αναγκάζεσαι (απ’ τον εαυτό σου) να ξανασκεφτείς πρωτίστως την βάση απ’ την οποία [νομίζεις ότι] ξεκινάς, και να επανεξετάσεις την συνέπεια και συνεκτικότητα της μεθόδου του συλλογισμού σου.

    Στον Dworkin υπάρχει κι ένα ρητορικά γοητευτικό ύφος: αμεσότητα, προφορικότητα, ανοικτή συζήτηση του αντίλογου, αντιπαράθεση, χιούμορ (όλοι οι τίτλοι του έχουν σπίρτο, αλλά το τελευταίο βιβλίο λέγεται “Justice for Ηedgehogs” – “δικαιοσύνη για σκαντζόχοιρους”). Είναι ένα ύφος με αυτοπεποίθηση: όχι, όμως, τύπου “ωραία τα λέω” αλλά η αυτοπεποίθηση που προκύπτει από διαδοχικές ανατροπές κάθε βολικής αιτιολόγησης και ενδιάμεσου συμπεράσματος, έτσι ώστε η τελική θέση να προκύπτει μετά από εξέταση εσωτερικού και εξωτερικού αντίλογου και, επομένως, να βάζει ψηλά τον πήχυ για όποιον έχει αντίρρηση και θέλει να πείσει – και για όποιον θέλει να διατυπώσει μια θέση σε άλλο ζήτημα και, επίσης, θέλει να πείσει.

    Η New York Review of Books, στην οποία ο Dworkin δημοσίευε τακτικά, ξαναδημοσίευσε προχθές ένα άρθρο του από το 2011: “What is a good life?”
    (http://www.nybooks.com/articles/archives/2011/feb/10/what-good-life/)

    [Μπορεί και να ισχύει ότι, όπου δεν έχουμε άγνωστες λέξεις, δεν σημαίνει κι ότι δεν έχουμε άγνωστες φράσεις – ωστόσο, είναι βοηθητικό ότι πλέον κυκλοφορούν μεταφράσεις στα ελληνικά, από τις εκδόσεις Πόλις.]”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s