Όταν φοβήθηκε ο Αλέκος Παναγούλης

Το δημοσίευμα του Μιχάλη Κατσίγερα «Η απόπειρα κατά του Παπαδόπουλου» στην Καθημερινή της περασμένης Κυριακής, μου θύμισε ένα περιστατικό που αξίζει τον κόπο να το διηγηθώ.Το 1975, στη δίκη των βασανιστών, ήμουν στη σειρά για να περάσω τον έλεγχο και να μπω στο δικαστήριο. Μπροστά μου στεκόταν ένας νεαρός (18-20 χρόνων) και, ακριβώς πλάι του  μια γηραιά κυρία. Ο νεαρός φώναζε δυνατά: «δεν θα αλλάξουν τα πράγματα, εγώ ο ίδιος θα κρατώ το μυδραλιοβόλο και θα σκοτώσω τους κομμουνιστές. Και πρώτον θα σκοτώσω τον δολοφόνο Αλέκο Παναγούλη.» Τότε η κυρία φώναξε έναν αστυνομικό και του είπε να συλλάβει τον νεαρό διότι απείλησε τον γιο της. Η Αθηνά Παναγούλη γύρισε προς εμένα και μου είπε ότι με θέλει ως μάρτυρα.

Καταλήξαμε όλοι στο αστυνομικό τμήμα, όπου κατέφθασε ο Αλέκος Παναγούλης (ωραίος σαν Έλληνας), ο οποίος έπρεπε και να υποβάλει την μήνυση. Με τα λίγα νομικά μου του εξήγησα ότι θα έπρεπε να καταγγείλει ότι θεωρεί την απειλή σοβαρή και επί πλέον ότι του ενέπνευσε φόβο. «Μου λες ότι πρέπει να πω ότι φοβήθηκα αυτό τσογλάνι;» «Ακριβώς», του είπα, «αν θες να του κάνεις μήνυση για απειλή.» Ο ατρόμητος αυτός άνθρωπος, αυτός που έσπασε τα νεύρα των βασανιστών του με το απαράμιλλο θάρρος του, αναγκάστηκε να αναφέρει ότι τα λόγια του νεαρού του ενέπνευσαν φόβο.

Η υπόθεση αναβλήθηκε μία φορά. Ήδη την πρώτη φορά, η δικαστική αίθουσα ήταν γεμάτη φασίστες, φάτσες του υποκόσμου, που προξενούσαν φόβο. Την επόμενη φορά, στην εκδίκαση, ζήτησα από τον αδερφό μου, Κλεάνθη Τσακυράκη, και τον Γιάννη Καλογήρου να με συνοδεύσουν. Ο νεαρός ήταν ιδιαίτερα θρασύς στο δικαστήριο. Αποκαλούσε τον Παναγούλη «δολοφόνο» και «βολευτή». Ο Αλέκος έσκυψε και μου είπε «θα τον πλακώσω στο ξύλο εδώ μέσα.» «Προς Θεού μη τυχόν» του ψιθύρισα. Τελικά ο νεαρός καταδικάσθηκε σε κάποιους μήνες φυλάκιση με τριετή αναστολή. Πριν λήξει η αναστολή υπέπεσε σε άλλο αδίκημα και κατέληξε στο Κορυδαλλό, όπου έκανε παρέα με τους απριλιανούς πραξικοπηματίες.

Η μήνυση μου έδωσε την ευκαιρία να γνωρίσω τον ήρωα της αντίστασης κατά της χούντας. Το δέος μου γι’ αυτόν ήταν συγκρατημένο λόγω των ιδεολογικών, υποτίθεται, διαφορών που μας χώριζαν. Εμείς πιστεύαμε ότι ο αντιδικτατορικός αγώνας ήταν μια υπόθεση μαζών. Αντίθετα, ο Παναγούλης έβλεπε την αντίσταση ως μια «προσωπική» υπόθεση – μια διαπάλη μεταξύ αυτού και της χούντας. Είναι ενδεικτικό ότι μου εκμυστηρεύτηκε πως όταν δραπέτευσε σκόπευε να «καταλάβει» ένα αστυνομικό τμήμα, να αιχμαλωτίσει τον διοικητή και να βγάλει μια φωτογραφία καθισμένος στο γραφείο του πίνοντας τον καφέ του. «Θα τους εξευτέλιζα τελείως αλλά δυστυχώς με συνέλαβαν πριν προλάβω.»

Με τα μυαλά που είχα τότε δεν μπορούσα να καταλάβω πόση ψυχική δύναμη χρειάζεται για να δει κανείς τον εαυτό του ως τον προσωπικό αντίπαλο ενός δικτατορικού καθεστώτος. Δεν μπορούσα να καταλάβω πως η αντίσταση κατά της δικτατορίας χρειάζεται και ήρωες που θεωρούν τον αγώνα  προσωπική τους υπόθεση. Λίγους μήνες αργότερα, την Πρωτομαγιά του 1976 ο Αλέκος Παναγούλης σκοτώθηκε σε αυτοκινητικό δυστύχημα χωρίς να προλάβω να μιλήσω μαζί του με αλλαγμένα μυαλά.

 

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ στις 8 Οκτωβρίου 2017

 

 

Advertisements
Posted in Uncategorized | Leave a comment

Ομιλία σε εκδήλωση του ΕΚΠΑ για το φοιτητικό κίνημα

  • Δεν είμαι καλός στους επετειακούς λόγους, αλλά ανταποκρίθηκα στην τιμητική πρόσκληση της Κοσμήτορος της Νομικής κ. Διονυσίας Καλλινίκου γιατί σκέφτηκα πως φέτος είναι η επέτειος των 50 χρόνων από την επιβολή της χούντας των συνταγματαρχών. Για μένα και για κάποιους ανθρώπους της ηλικίας μου ετούτη η επέτειος είναι μια επέτειος ζωής. Πολύ απλά, η χούντα σημάδεψε ανεξίτηλα τη ζωή μας.
  • Κι επειδή οι επέτειοι λίγην αξία έχουν αν δεν συμβάλλουν στη γνώση και την πείρα τού σήμερα, θα αρπάξω την ευκαιρία για να σας θέσω έναν προβληματισμό που μας είχε απασχολήσει πολύ κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, και που ακόμη, κατά τη γνώμη μου, έχει νόημα να τον συζητούμε.
  • Ο προβληματισμός αφορά τον ρόλο τού φοιτητικού κινήματος στην αντίσταση κατά της δικτατορίας: αναρωτιόμασταν τότε ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος των φοιτητών στον αντιδικτατορικό αγώνα. Ως ερώτημα, βέβαια, σχετίζεται και προϋποθέτει την απάντηση σε ένα άλλο, γενικότερο ερώτημα: πώς θα πέσει η χούντα. Τούτο το τελευταίο ερώτημα ήταν, φυσικά, κρίσιμο για όλες τις αντιστασιακές οργανώσεις, και στάθηκε η αιτία σοβαρών ρήξεων ανάμεσά τους.
  • Θεωρητικά εδώ υπάρχουν δύο απαντήσεις: η πρώτη προκρίνει τον ένοπλο αγώνα, ή άλλη τον μαζικό ξεσηκωμό.
  • Ο πρώτος δρόμος εστιάζει σε ορισμένες δυναμικές ενέργειες: είναι ο δρόμος της απόπειρας δολοφονίας του Παπαδόπουλου από τον Παναγούλη, που υπήρξε ίσως το μεγαλύτερο γεγονός αντίστασης κατά της χούντας. Είναι δρόμος ηρωικός αλλά και μοιραία αποσπασματικός, γεγονός που διαγράφει και τα όριά του. Πράγματι, χωρίς την οργάνωση αντίστασης στα Σώματα Ασφαλείας ή στον Στρατό (που φυσικά δεν υπήρχε), φαινόταν πολύ δύσκολο να πετύχει ένα τέτοιο εγχείρημα.
  • Τώρα, ο μαζικός ξεσηκωμός προϋποθέτει μάζες, με άλλα λόγια ανθρώπους συγκεντρωμένους σε ενιαίο χώρο με στοιχειωδώς κοινές προσλαμβάνουσες και κοινά συμφέροντα.
  • Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν τα εργοστάσια με χιλιάδες εργάτες που συναντά κανείς σε χώρες όπως η Αγγλία ή η Αμερική, ούτε μπορεί εύκολα να φανταστεί κανείς άλλες εστίες που συγκεντρώνουν κατά τέτοιο τρόπο συστηματικά ομοιογενείς μάζες κόσμου.
  • Υπάρχουν, όμως, τα πανεπιστήμια. Μάλιστα, ίσως ακριβώς επειδή δεν υπήρχε άλλος αντίστοιχος εν δυνάμει πόλος ανάπτυξης αντιδικτατορικών ιδεών, η Ελλάδα δεν κινδύνευε από φαινόμενα όπως αυτό που αντιμετώπισε για παράδειγμα η Γαλλία, όπου οι εργάτες κοιτούσαν με δυσπιστία τους φοιτητές και τα αιτήματά τους.
  • Το πανεπιστήμιο στην Ελλάδα ήταν χώρος πρόσφορος για μαζικές κινητοποιήσεις. Το ερώτημα, λοιπόν, ήταν πώς αυτές οι φοιτητικές μάζες θα ενεργοποιηθούν ενάντια στο καθεστώς.
  • Βλέπετε, σε αντίθεση με τις πράξεις ηρωισμού τού Παναγούλη ή των αξιωματικών τού Ναυτικού, η εξέγερση των φοιτητών βασίζεται και εξαρτάται από την κινητοποίηση πλατιών μαζών και κατά τούτο προϋποθέτει μια κάποια στοιχειωδώς νόμιμη ή ημιπαράνομη δράση με ορισμένη διάρκεια.
  • Αντί, λοιπόν, να βασίζεται σε ακαριαία χτυπήματα με στόχο την καρατόμηση της χουντικής συμμορίας, το φοιτητικό κίνημα έπρεπε να χτιστεί πάνω στην προοδευτική καλλιέργεια αντιδικτατορικού κλίματος στους κόλπους του πανεπιστημίου.Με άλλα λόγια, κάποιοι φοιτητές έπρεπε να βγουν μπροστά, και να μιλήσουν ανοιχτά μέσα στο πανεπιστήμιο ενάντια στη χούντα.
  • Έτσι κι έγινε. Είτε με τις φοιτητικές επιτροπές αγώνα, είτε με τους συλλόγους τους, είτε με οποιονδήποτε άλλον τρόπο, τα πανεπιστήμια έγιναν εστίες αντίστασης κατά της δικτατορίας.
  • Με διάφορες μαζικές εκδηλώσεις κατά της χούντας σε όλη τη χώρα, το φοιτητικό κίνημα αποτέλεσε την προμετωπίδα του αντιδικτατορικού αγώνα. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι η χούντα προσπάθησε να ανασχέσει το κίνημα, εκδίδοντας διάταγμα τον Φεβρουάριο του 1973 (το 1347 της 10.2.1973) για να επιστρατεύονται αυθαίρετα φοιτητές που συμμετείχαν στις πλείστες τότε φοιτητικές αποχές.
  • Φυσικά, αυτή η ενστικτώδης αντίδραση του καθεστώτος φαντάζει πισωγύρισμα σε σχέση με τα όσα αγωνιζόταν να κατακτήσει το φοιτητικό κίνημα: οι συνταγματάρχες πάσχιζαν να επαναφέρουν στα πανεπιστήμια την περίοδο του τρόμου, την περίοδο που κανένας δεν τολμούσε να εκφραστεί κατά του καθεστώτος.
  • Τούτο όμως σχεδόν πάντα είναι καταδικασμένο σε αποτυχία: όταν ξελασκάρει το λουρί, δύσκολα μαζεύεται πάλι. Από τη στιγμή που οι φοιτητές είχαν ανταλλάξει ιδέες δημοκρατικές, από τη στιγμή που είχαν γνωρίσει ψήγματα ελευθερίας στο πανεπιστήμιο, δεν ήταν διατεθειμένοι να τα χάσουν.
  • Και πράγματι, μόλις λίγες μέρες αργότερα εκδηλώθηκε η (πρώτη) κατάληψη της Νομικής, ίσως το πρώτο περιστατικό του φοιτητικού αγώνα που άγγιξε αισθητά την ευρύτερη κοινωνία.
  • Αυτές οι πρώτες μαζικές εκδηλώσεις στη Νομική συνέβαλαν κι αυτές με τον τρόπο τους, μαζί φυσικά με τη διεθνή πίεση και την απομόνωση της δικτατορίας, σε μια προσπάθεια φιλελευθεροποίησης του καθεστώτος.
  • Αρκεί να θυμηθούμε ότι λίγους μήνες μετά τη Νομική οι χουντικοί – που στο μεταξύ είχαν καταργήσει τη βασιλεία – στο νέο πολίτευμα προέβλεπαν δήθεν την εκλογή του ανώτατου άρχοντα (του Προέδρου της Δημοκρατίας) απευθείας από τον λαό. Ίσως πιο σπουδαία, εξαναγκάστηκαν για πρώτη φορά μετά από έξι χρόνια να διορίσουν πολιτική κυβέρνηση – την κυβέρνηση Μαρκεζίνη –, την οποία μάλιστα κάλεσαν να «φιλελευθεροποιήσει» το καθεστώς και να διεξαγάγει εκλογές στις αρχές του 1975.
  • Όμως το φοιτητικό κίνημα είχε πάρει τέτοια ορμή που ουσιαστικά τα ήθελε όλα ή τίποτα. Στο κλίμα φιλελευθεροποίησης που προσπαθούσε να επιβάλει το καθεστώς συνέβη η μεγαλειώδης εξέγερση του Πολυτεχνείου, η οποία όμως είχε μαξιμαλιστικά αιτήματα, και δεν άφηνε περιθώρια για την ειρηνική λήξη της.
  • Η δικτατορία του Ιωαννίδη ήταν ένα τρομερό πισωγύρισμα. Στα πανεπιστήμια επικρατούσε τρόμος, και κάθε είδους ημινόμιμη δράση των φοιτητών είχε σταματήσει. Αυτό, φυσικά, δεν έγινε χωρίς κάποιο τίμημα. Το καθεστώς του Ιωαννίδη ήταν βάναυσο και τελείως απομονωμένο.
  • Κάποιος θα μπορούσε να πει ότι, αν το φοιτητικό κίνημα δεν ήταν τόσο μαξιμαλιστικό στα αιτήματά του, θα άνοιγε ένας δρόμος που θα οδηγούσε στο τέλος της δικτατορίας. Η φιλελευθεροποίηση Μαρκεζίνη θα μπορούσε να έχει το ίδιο τέλος που είχε η φιλελευθεροποίηση στη Χιλή ή στην Ανατολική Γερμανία, δηλαδή στην ανατροπή των καθεστώτων.
  • Κατά κάποιον ειρωνικό τρόπο, δηλαδή, από τη στιγμή που ένα δικτατορικό καθεστώς εξωθηθεί σε παραχωρήσεις υπέρ της ατομικής ελευθερίας ή των πολιτικών δικαιωμάτων, προσυπογράφει το τέλος του. Ελευθερία λίγη δεν νοείται: είτε υπάρχει ελευθερία είτε δεν υπάρχει.
  • Η αξία, λοιπόν, του φοιτητικού κινήματος δεν είναι ότι έριξε τη χούντα, αλλά ότι λειτούργησε σαν αλογόμυγα, που υπενθύμιζε διαρκώς την αξία της δημοκρατίας και της ελευθερίας.

 

Posted in Uncategorized | Leave a comment

ΤΕΛΟΣ ΜΕ ΤΗ ΜΗΝΥΣΗ ΘΑΝΟΥ

 

Η δίκη Θάνου εναντίον Τσακυράκη δεν θα λάβει χώρα. Φρόντισε γι’ αυτό ο Υπουργός Δικαιοσύνης,  ο οποίος με το άρθρο 8 του ν. 4411/2016 που εισηγήθηκε ήρε το αξιόποινο σωρείας ελαφρών πλημμελημάτων με το σκεπτικό της ελάφρυνσης των ποινικών δικαστηρίων. Παρόμοιοι νόμοι είχαν ψηφιστεί και στο παρελθόν με τη διαφορά ότι, ενώ τις προηγούμενες φορές εξαλειφόταν το αξιόποινο για αδικήματα που τιμωρούνταν μέχρι ένα έτος, αυτή τη φορά εξαλείφθηκε το αξιόποινο για αδικήματα που τιμωρούνται μέχρι δύο έτη φυλάκισης. Έτσι συμπεριλήφθηκε και η δυσφήμηση (η εξύβριση τιμωρείται μέχρι ένα έτος) στα αδικήματα για τα οποία ήρθη το αξιόποινο, με αποτέλεσμα να μην εκδικασθεί ποτέ η μήνυση της κ. Θάνου.

Δεν μου άρεσε αυτή η εξέλιξη. Η αρχική μου σκέψη ήταν να επιδιώξω μια δικαστική κρίση, η οποία, θα επιβεβαίωνε, αφενός, ότι επρόκειτο για μια μήνυση αβάσιμη, αφετέρου, ότι ήταν αδιανόητο να ασκείται παρόμοια μήνυση από την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου. Σκέφθηκα να την εγκαλέσω εγώ για ψευδή καταμήνυση ή να ασκήσω αγωγή για προσβολή της προσωπικότητας. Πράγματι, ως νομικός η κ. Θάνου, γνώριζε ότι η δυσφήμηση απαιτεί ψευδή ισχυρισμό γεγονότος και το άρθρο μου περιείχε μόνο κρίσεις και κανένα ισχυρισμό γεγονότος. Σκέφτηκα, επίσης, να προσφύγω στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ισχυριζόμενος ότι, εφόσον ασκήθηκε δίωξη εναντίον μου, η χωρίς τη θέλησή μου κατάργηση της δίκης αποτελεί άρνηση πρόσβασης σε δικαστήριο. Οι νόμοι που αίρουν το αξιόποινο, όπως έχει παρατηρήσει ο εκ των δικηγόρων μου Αθανάσιος Αναγνωστόπουλος, ουσιαστικά παρέχουν αμνηστία («κρυπταμνηστία») και, γι’ αυτό το λόγο, είναι αντισυνταγματικοί.

Θα άξιζε, όμως τον κόπο να ασχοληθώ κι άλλο με τη μήνυση της κ. Θάνου; Μήπως υπάρχει κάποιο εριζόμενο νομικό ζήτημα που καλό θα ήταν να ξεκαθαριστεί με μια δικαστική κρίση; Υπάρχει αμφιβολία ότι αξιολογικές κρίσεις για δραστηριότητα του Προέδρου του Αρείου Πάγου προστατεύονται απολύτως από την ελευθερία του λόγου; Ότι αξιολογικοί χαρακτηρισμοί, όπως το «αφελής» και το «μιλά ως πολιτικάντης»,  σε καμία δημοκρατία δεν μπορούν να θεωρηθούν υβριστικοί για κανέναν πολίτη και για κανέναν κρατικό αξιωματούχο, πόσω μάλλον για τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου;

Η πάνδημη συμπαράσταση που εκδηλώθηκε προς το πρόσωπό μου με αφορμή αυτή τη μήνυση από συναδέλφους πανεπιστημιακούς, δικηγόρους, φοιτητές και πολίτες απέδειξε ότι δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ως προς την ουσία της υπόθεσης. Παρόλη την εξουσία που διαθέτει λόγω του αξιώματός της, ελάχιστoι ήταν αυτοί που υποστήριξαν την κ. Θάνου. Σημειώνω δύο δημοσιογράφους που συντάχθηκαν μαζί της: τον κ. Γ. Κυρίτση της Αυγής και τον κ. Ν. Χατζηνικολάου. Ο πρώτος μολονότι διαφωνούσε με τη μήνυση, χαρακτήρισε την κριτική μου «αναιδή» και πρόσθεσε ότι ίσως έπρεπε να επιληφθεί ο Δικηγορικός Σύλλογος. Ο κ. Ν. Χατζηνικολάου θεώρησε ότι η κ. Β. Θάνου «αμύνθηκε σε μια ανοίκεια επίθεση που δέχθηκε» και έπλεξε το εγκώμιό της τόσο ως δικαστού όσο και ως υπηρεσιακής πρωθυπουργού. Και οι δύο θεωρώ ότι εκτέθηκαν ως επαγγελματίες υποστηρίζοντας τον περιορισμό της ελευθερίας του λόγου.

Η πλέον εξωφρενική, όμως, υποστήριξη της κ. Θάνου ήρθε από την Εφέτη κ. Μαργαρίτα Στενιώτη, η οποία αφενός είχε δηλωθεί ως μάρτυς στην μήνυση, αφετέρου ως Πρόεδρος τότε της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων, προήδρευσε της συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου και με οριακή πλειοψηφία (έξι έναντι πέντε) εξέδωσε ανακοίνωση που ουσιαστικά έπαιρνε το μέρος της μηνύτριας. Η μειοψηφία δήλωσε το αυτονόητο ότι η Ένωση «δε νομιμοποιείται νομικά και ηθικά να εκδώσει ανακοίνωση επί ιδιωτικής υποθέσεως, για την οποία έχουν ήδη επιληφθεί οι δικαστικές αρχές». Οι δικηγόροι δεν πηγαίνουν μάρτυρες σε δίκη χωρίς άδεια από το σύλλογό τους και θα πήγαινε αυτή ως εφέτης; Να πει τι στους συναδέλφους της δικαστές;  Ότι, κατά την κρίση της, υπέπεσα στο αδίκημα της εξύβρισης και δυσφήμησης και, άρα, παρόμοια πρέπει να κρίνουν και αυτοί; Εκφράζοντας άποψη για μια εκκρεμή δίκη η Ένωση Δικαστών δεν θέτει θέμα μεροληψίας της διαδικασίας;  Πρόκειται για πρωτοφανείς ενέργειες.

Τέλος, λοιπόν, η μήνυση της κ. Θάνου εναντίον μου. Ευχαριστώ θερμά τους δικηγόρους μου Βασίλη Δημακόπουλο και Αθανάσιο Αναγνωστόπουλο για την ανέξοδη για μένα υπεράσπιση και λυπάμαι που δεν θα έχουν την ευκαιρία μιας δίκης που αν μη τι άλλο διαφαινόταν διασκεδαστική.

Ο υπερβολικός φόρτος των ποινικών  δικαστηρίων δεν φαίνεται να μειώνεται από τον κρυπταμνηστευτικό νόμο του κ. Παρασκευόπουλου. Έτσι λιμνάζει ακόμη η μήνυση που κατέθεσε ο κ. Α. Βγενόπουλος εναντίον της κ. Θάνου εγκαλώντας την για τα πλέον επονείδιστα για δικαστή αδικήματα: δωροληψία, απόπειρα εκβίασης, παράβαση καθήκοντος. Όταν υποβάλλονται τέτοιες μηνύσεις, πρέπει να σταματά οποιαδήποτε άλλη διαδικασία και να εκκαθαρίζεται αμέσως η υπόθεση. Αν ο μηνυτής είναι διασαλευμένος ή δεν υπάρχουν στοιχεία, τίθεται  στο αρχείο, αλλιώς, πρέπει να υπάρξει άμεση εκδίκαση. Στη συγκεκριμένη μάλιστα περίπτωση, ο  κ. Βγενόπουλος ισχυρίσθηκε ότι η μήνυσή του στηρίζεται σε αδιάσειστα στοιχεία χωρίς, όμως, να τα αποκαλύπτει. Όσο περνά ο καιρός χωρίς να γίνεται τίποτα τόσο περισσότερο εγείρονται ανεπίτρεπτες υπόνοιες ότι εξυφαίνεται κάποια «συμβιβαστική λύση».

Ο Υπουργός Δικαιοσύνης κ. Ν. Παρασκευόπουλος επέδειξε ιδιαίτερο ζήλο για να διαφυλάξει το κύρος της εκλεκτής του για την Προεδρία του Αρείου Πάγου. Δεν θεώρησε επαρκή την επίπληξη που επέβαλε το Πειθαρχικό στον κ. Ι. Ντογιάκο και άσκησε έφεση για μια υπόθεση που (ακόμη κι αν δεχτούμε ότι είχε βάση) ήταν ήσσονος σημασίας. Διερωτώμαι αν προτίθεται να κάνει κάτι για τη μήνυση που εκκρεμεί. Θεωρεί άραγε νοητό να αφήσει να κυλήσει ο χρόνος και να εκκρεμεί η εκδίκαση της μήνυσης μέχρι τη συνταξιοδότηση της κ. Θάνου τον Ιούλιο του 2017; Θα συνεχίζει μέχρι τότε να ανεβαίνει αυτή στην έδρα και να προΐσταται του Ανωτάτου Δικαστηρίου της χώρας σαν να μην συμβαίνει τίποτα; Η άλλη εκλεκτή του κ. Παρασκευόπουλου, η εισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ. Ξ. Δημητρίου, αντί να λάβει κάθε μέτρο στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της για την ταχύτερη διεκπεραίωση της υπόθεσης είτε με την παραπομπή της στο ακροατήριο είτε με θέση της στο αρχείο, παίρνει μέτρα εναντίον του μηνυτή σχετικά με άλλες εκκρεμείς του υποθέσεις. Δεν επιτρέπεται να σέρνεται άλλο αυτή η υπόθεση χωρίς την άμεση διαλεύκανσή της.

Πρόκειται για πρωτόγνωρες  καταστάσεις στο χώρο της Δικαιοσύνης που τραυματίζουν το κύρος της και διαλύουν κάθε έννοια δικαίου. Ο κ. Ν. Παρασκευόπουλος ας μην έχει καμία αυταπάτη, η μεγαλύτερη μομφή για την πρωτόγνωρη κατάσταση στη Δικαιοσύνη δεν επιρρίπτεται στην κ. Θάνου ή στην κ. Δημητρίου αλλά στον ίδιο προσωπικά.

Posted in Uncategorized | 1 Comment

Δύο βροντερές παραιτήσεις

Οι αντιπρόεδροι του Συμβουλίου Επικρατείας Κατερίνα Σακελλαροπούλου και Χρήστος Ράμμος παραιτήθηκαν από την Ένωση Δικαστικών Λειτουργών του ΣτΕ, της οποίας ήταν μέλη για πάνω από 30 χρόνια, εξαιτίας της ανακοίνωσης που αυτή εξέδωσε για την αναβολή της διάσκεψης της υπόθεσης των τηλεοπτικών αδειών. Η ανακοίνωση βεβαίωνε ότι μοναδικός λόγος της αναβολής ήταν το τεταμένο κλίμα που είχε δημιουργηθεί και όσα αντίθετα είδαν το φως της δημοσιότητας δεν ήταν αληθή.

Η κ. Κ. Σακελλαροπούλου σημείωσε στην επιστολή παραίτησής της ότι «με την ανακοίνωση το ΔΣ αποδοκιμάζει, ως ψευδή, «όσα αντίθετα αναφέρονται στον τύπο», με βάση όχι τη δική του αντίληψη για τα πράγματα αλλά την ανακοίνωση του Προέδρου του Δικαστηρίου, μετατρέποντας ουσιαστικά την Ένωση, για πρώτη, κατά την αντίληψή μου φορά, σε γραφείο τύπου του Προέδρου του Δικαστηρίου.»

«Με την ανακοίνωσή του αυτή», πρόσθεσε η κ. Σακελλαροπούλου, το ΔΣ, κατά πλήρη παραγνώριση του θεσμικού ρόλου της Ένωσης, εξέφερε γνώμη για ζήτημα το οποίο ούτε είχε θεσμικά τη δυνατότητα να γνωρίζει ως συλλογικό όργανο (πώς δηλαδή, υπό ποίες συνθήκες και για ποιο πραγματικά λόγο διακόπηκε μία διάσκεψη) ούτε ανήκε στις αρμοδιότητές του.»

Ο κ. Χ. Ράμμος, από την πλευρά του, σημείωσε ότι «η άποψη ότι το Δικαστήριο ή ο κάθε δικαστής  στα πλαίσια των δικών του αρμοδιοτήτων μπορεί να παραιτείται και να απέχει έστω και προσωρινά, αλλά πάντως  επ’ αόριστον, από την επιτέλεση του θεσμικού συνταγματικού του καθήκοντος, που δεν είναι άλλο από το να τέμνει αδιατάρακτο τις ενώπιόν του αγόμενες διαφορές, έτσι ώστε να επιλύονται οι αμφισβητήσεις που διαπερνούν την κοινωνία με την αυθεντία της δικαστικής λειτουργίας, όταν έχει αναπτυχθεί -και μάλιστα εκτός Δικαστηρίου- κλίμα έντασης, είναι πρωτοφανής. Η άποψη, με άλλα λόγια, που δέχεται ότι  το Δικαστήριο αντί να διασκεφθεί και να εκδώσει απόφαση επί οποιασδήποτε υποθέσεως, ανεξαρτήτως της φύσεώς της, είναι σκόπιμο να αναβάλει επ’ αόριστον την διάσκεψή του με την επίκληση ενός κάποιου κλίματος (το οποίο βεβαίως το Δικαστήριο δεν μπορεί να ελέγξει) συνιστά κατά την γνώμη μου αρνησιδικία.»

Κάθε δικό μου σχόλιο είναι περιττό.

 

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Hillary for President

Λαμβάνοντας και επίσημα το χρίσμα της υποψηφίας του Δημοκρατικού Κόμματος για την Προεδρία των ΗΠΑ, η Hillary Clinton πέρασε στην ιστορία. Θα είναι η πρώτη γυναίκα υποψηφία μεγάλου κόμματος που θα διεκδικήσει με πολλές πιθανότητες επιτυχίας το ανώτατο αξίωμα στη χώρα της.

Για ορισμένους ενώ είναι εμφανής η σημασία της εκλογής ενός μαύρου στο αξίωμα του Προέδρου, δεν είναι εξίσου προφανής η σημασία του ενδεχόμενου εκλογής μιας γυναίκας.  Κι αυτό μολονότι και στις δυο περιπτώσεις αυτό που ιστορικά συντελείται έχει τον ίδιο συμβολισμό: την άρση των κοινωνικών εμποδίων και των προκαταλήψεων έναντι ορισμένης ομάδας ανθρώπων (αν μπορεί κανείς να χαρακτηρίσει ομάδα το μισό του πληθυσμού). Η εξήγηση ίσως να βρίσκεται στο γεγονός ότι η προκατάληψη εναντίον των γυναικών και η καταπίεσή τους εξακολουθούν ακόμη να είναι τόσο διαπεραστικές ώστε καταφέρνουν να περνούν ως ήσσονος σημασίας ζητήματα.

Η αλήθεια, όμως, είναι ότι η υποταγή των γυναικών στους άντρες υπήρξε η διαρκέστερη και διαστροφικότερη καταπίεση ανθρώπων στην ιστορία της ανθρωπότητας και η άρση των διακρίσεων απαιτεί συνεχή προσπάθεια και αγώνες.

Το μεγάλο επίτευγμα της Hillary Clinton είναι ότι η ανάδειξή της δεν είχε ανάγκη από κανένα «χάρισμα» λόγω φύλου. Έχει στο ενεργητικό της σκληρούς αγώνες, έχει αντιμετωπίσει διάφορους αντιπάλους, έχει κερδίσει πάμπολλες εκλογές. Έχει αποδείξει τις ιδιαίτερες ικανότητες της από διάφορες θέσεις ευθύνης. Ο Πρόεδρος Ομπάμα, έφτασε στο σημείο να πει ότι «δεν υπήρξε ποτέ άνδρας ή γυναίκα –ούτε εγώ ούτε ο Bill, κανένας- με περισσότερα προσόντα για να υπηρετήσει ως Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής από την Hillary Clinton».

Παρόλα αυτά η υποψηφιότητά της δεν ξεσηκώνει ενθουσιασμό. Της προσάπτουν ότι ανήκει στο σύστημα και δεν είναι συμπαθής. Η αντισυστημική ρητορεία, όπως πολύ καλά γνωρίζουμε, βρίσκει πάντα ευήκοα ώτα. Η ειρωνεία είναι ότι αυτήν ακριβώς την αντισυστημική ρητορεία χρησιμοποιεί ο αντίπαλός της Donald Trump για να σκιαγραφήσει μια εναλλακτική κοινωνία κλειστή, φοβική και ανελεύθερη. Είναι άδικο να ξινίζει κανείς τα μούτρα του επειδή η Hillary Clinton επί δεκαετίες ήταν παρούσα σε όλους τους αγώνες για τις αξίες της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Η δε μομφή ότι δεν είναι συμπαθής μάλλον συνδέεται με τη σοβαρότητά της, η οποία δεν ταιριάζει με το στερεότυπο που θέλει τη γυναίκα να είναι πάντα πρόσχαρη, χαμογελαστή και ευχάριστη.

Φυσικά θα ήταν παράδοξο μετά από τόσα χρόνια δημόσιας δραστηριότητας (πρώτη κυρία των ΗΠΑ, γερουσιαστής, υποψηφία για την Προεδρία το 2008, Υπουργός Εξωτερικών) να μην υπάρχουν αδύνατα σημεία στη δράση της. Είναι αυτά ικανά για να μειώσουν την ιστορική υποψηφιότητά της; Νομίζω πως η απάντηση είναι χωρίς περιστροφές αρνητική.

Δεν είμαι από αυτούς, που βλέποντας τον Donald Trump ως παγκόσμιο κίνδυνο, συγκατατίθεμαι με σφιχτά τα δόντια στην υποστήριξη την Hillary Clinton. Πιστεύω ότι η υποψηφιότητά της θα ήταν εξίσου ισχυρή με οποιονδήποτε αντίπαλο και όπως ο πρώτος μαύρος Πρόεδρος των ΗΠΑ απεδείχθη τεράστια επιτυχία έτσι και αυτή ως πρώτη γυναίκα Πρόεδρος των ΗΠΑ θα αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική. Καμία συγκατάβαση, λοιπόν, αλλά με ενθουσιασμό Hillary for President.

Δημοσιεύτηκε στο http://www.factnews.gr στις 31 Ιουλίου 2016

 

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Διευκρινίσεις για τo ζήτημα της έκδοσης των 8 και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

 

α) Το 16ο Πρωτόκολλο της ΕΣΔΑ, που προβλέπει προδικαστικό ερώτημα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, δεν έχει τεθεί ακόμα σε ισχύ. Κατ’ αποτέλεσμα, οι μόνες οδοί μέσω των οποίων θα μπορούσε να φτάσει η υπόθεση των 8 ενώπιον του ΕΔΔΑ είναι η προσφυγή και η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων.
β) Με βάση τη μέχρι τώρα νομολογία του ΕΔΔΑ, η μη πρόβλεψη θανατικής ποινικής από το εθνικό δίκαιο ή η κατάργησή της δεν εμποδίζει το δικαστήριο να κρίνει ότι ο κίνδυνος έκθεσης σε βασανιστήρια είναι αρκετός για να επιφέρει παραβίαση της Σύμβασης και να επισύρει την ευθύνη του εναγομένου κράτους σε περίπτωση έκδοσης του προσφεύγοντα (Ismoilov και λοιποί κατά Ρωσίας). Κατά συνέπεια, υπάρχουν ενδείξεις ότι, σε μια πιθανή υπόθεση των 8 κατά Ελλάδας, η επαναφορά ή μη της θανατικής ποινής από την Τουρκία δεν θα αποτελέσει αποφασιστικό παράγοντα για τη διαμόρφωση της κρίσης του δικαστηρίου.
γ) Όσον αφορά τον κίνδυνο έκθεσης σε βασανιστήρια, η Σύμβαση απαγορεύει με απόλυτους όρους την επιβολή τους, ανεξαρτήτως των επιβαρυντικών περιστάσεων που πιθανώς συντρέχουν στο πρόσωπο του προσφεύγοντα. Κατά την πάγια νομολογία του ΕΔΔΑ, “Whenever substantial grounds have been shown for believing that an individual would face a real risk of being subjected to treatment contrary to Article 3 if removed to another State, the responsibility of the Contracting State to safeguard him or her against such treatment is engaged in the event of expulsion or extradition. In these circumstances, the activities of the individual in question, however undesirable or dangerous, cannot be a material consideration” (μεταξύ πολλών, Soering, Ismoilov, Chahal κατά Ηνωμένου Βασιλείου, Saadi κατά Ιταλίας). Με βάση τα παραπάνω, πιθανολογώ ότι ο νομικός χαρακτηρισμός των αδικημάτων των 8 με βάση το ελληνικό ή τουρκικό δίκαιο ως πολιτικών ή μη, ειδεχθων ή μη κλπ. επίσης δεν θα επηρεάσει την κρίση του ΕΔΔΑ. Αυτό που ενδιαφέρει το δικαστήριο είναι εάν στοιχειοθετείται αντικειμενικά κίνδυνος έκθεσης σε βασανιστήρια.
δ) Σχετικά με τη στοιχειοθέτηση κινδύνου βασανιστηρίων, ο διεθνής τύπος βρίθει σχετικών αναφορών, ενώ έχουν αρχίσει να δημοσιεύονται οι πρώτες εκθέσεις ΜΚΟ, όπως αυτή της Διεθνούς Αμνηστίας, που κάνει συγκεκριμένη αναφορά σε βασανιστήρια που σχετίζονται με το αποτυχημένο πραξικόπημα:
https://www.amnesty.org/en/latest/news/2016/07/turkey-independent-monitors-must-be-allowed-to-access-detainees-amid-torture-allegations/ .
Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι δεδομένο ότι το δικαστήριο θα θεωρήσει τα στοιχεία αυτά επαρκή για να ζητήσει τη μη έκδοση των κρατουμένων, όμως θεωρώ ότι είναι πολύ πιθανό διότι υπάρχουν τόσο πολλές αναφορές διεθνώς, βίντεο, φωτογραφίες κλπ. από συλλήβδην βασανισμούς υπόπτων ως συμμετεχόντων στο πραξικόπημα.
ε) Σε κάθε περίπτωση η κήρυξη της Τουρκίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και η συνακόλουθη δήλωση περί αναστολής της εφαρμογής της ΕΣΔΑ δεν επηρεάζουν τη δυνατότητα του δικαστηρίου να επιληφθεί των σχετικών υποθέσεων που θα φτάσουν ενώπιόν του, δεδομένου ότι τα κράτη-μέλη απαγορεύεται να απεκδυθούν της υποχρέωσης σεβασμού των άρθρων 2 και 3 της ΕΣΔΑ. Αυτό σημαίνει ότι κάθε υπόθεση που θα φτάσει ενώπιον του ΕΔΔΑ θα κριθεί ad hoc, και εάν το δικαστήριο θεωρήσει ότι τα άρθρα 2 και 3 έχουν παραβιαστεί, η Τουρκία θα καταδικαστεί χωρίς να ληφθεί υπόψη η δήλωσή της περί αναστολής της εφαρμογής της Σύμβασης.

Το κείμενο ανήκει σε νομικό που θέλει να διατηρήσει την ανωνυμία του

 

 

 

 

 

 

 

Posted in Uncategorized | 1 Comment

H Δικαιοσύνη υπό κατάρρευση

 

Σε ποιο κράτος δικαίου θα είχε υποβληθεί πριν από δυόμιση μήνες μήνυση κατά της Προέδρου του Αρείου Πάγου για τα πλέον επονείδιστα για δικαστή αδικήματα, δωροληψία, απόπειρα εκβίασης, παράβαση καθήκοντος, από έναν κατά τεκμήριο μη διασαλευμένο πολίτη, επιχειρηματία και μάλιστα δικηγόρο, τον κ. Α. Βγενόπουλο, και η δικαιοσύνη όχι μόνον δεν κινείται με ταχύτητα αστραπής για την διαλεύκανση της υπόθεσης αλλά φαίνεται να σφυρίζει αδιάφορα. Κάποια στιγμή, μετά από ενάμιση μήνα από την υποβολή της μήνυσης, η κ. Β. Θάνου έστειλε ένα εξώδικο προς τον μηνυτή και ένα τηλεοπτικό σταθμό στον οποίο αυτός έδωσε συνέντευξη καλώντας τους να αποκαταστήσουν την προσβολή της προσωπικότητάς της. Κατά τα άλλα, η κ. Β. Θάνου συνεχίζει να ανεβαίνει στην έδρα και να εκδικάζει υποθέσεις και η εισαγγελική αρχή προχωρεί σε διάφορες ενέργειες εναντίον του μηνυτή: ανασύρθηκε υπόθεσή του που είχε τεθεί στο αρχείο και έγινε έρευνα στο σπίτι του.

Πρόκειται για πρωτοφανείς ενέργειες που αμαυρώνουν την εικόνα της Δικαιοσύνης και πλήττουν ανεπανόρθωτα το κύρος της. Να το πω απλά: με τέτοιες κατηγορίες εναντίον της Προέδρου του Αρείου Πάγου έπρεπε να γίνει χαλασμός. Η νεοδιορισθείσα Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ. Ξ. Δημητρίου, αυτή που φαίνεται να πιστεύει ότι η ΕΛΣΤΑΤ είναι υπεύθυνη για τα Μνημόνια, οφείλει να παρατήσει οποιαδήποτε άλλη δουλειά και να ασχοληθεί με τη μήνυση. Να δώσει εντολή για ταχύτατη διεκπεραίωση της υπόθεσης είτε με την παραπομπή της στο ακροατήριο είτε στο αρχείο.

Και για την πλευρά του μηνυτή εγείρονται διάφορα θέματα. Μολονότι είναι δικαίωμά του να μην αποκαλύπτει τα στοιχεία που στηρίζουν τη μήνυσή του, η ιδιομορφία της υπόθεσης επιβάλει τη δημοσιοποίησή τους. Αντίθετα οι υπαινιγμοί του κ. Α. Βγενόπουλου για αδιάσειστα στοιχεία, χωρίς αυτά να αποκαλύπτονται, μπορεί να εγείρουν υπόνοιες ότι τελικά αυτό που επιδιώκεται είναι μια συμβιβαστική συναλλαγή.

H γνώμη μου είναι ότι κάθε μέρα που περνά χωρίς να ξεκαθαρίζει αυτή η σκοτεινή υπόθεση πλήττεται ακόμη περισσότερο το ήδη τραυματισμένο κύρος της Δικαιοσύνης.

 

 

Posted in Uncategorized | Leave a comment